Alle ogen zijn vandaag gericht op Ierland. Voor de tweede keer in korte tijd heeft deze eilandstaat de twijfelachtige eer om het lot van de Europese Unie te bepalen. Wordt het 'nee' tegen Lissabon, dan heeft acht jaar onderhandelen gefaald. Wordt het 'ja', dan is de beurt aan Polen en Tsjechië.
Ik probeer me in te beelden hoe de Ieren vanochtend aan de ontbijttafel de krant hebben opengeslagen om daar geconfronteerd te worden met het nieuwste staaltje Europese regelgeving: de grijze sigarettenpakjes. De Telegraaf berichte er vandaag ook over. Als het aan Brussel ligt wordt u vanaf 2012 beschermd tegen kleurvolle sigarettenpakjes en in het oog springende namen. In het kader van de antirooklobby kleurt de sigarettenbalie in de supermarkt binnenkort grijs. De naam van uw favoriete merk zal nog wel zichtbaar zijn, maar slechts in een eveneens uniform lettertype op een door Europa bepaalde plek.
Het is maar goed dat dezer dagen een ander debat over Europese inmenging in staatszaken even stilligt. Want het zou toch lastig zijn na dit bericht aan de Ieren uit te moeten leggen dat Europa op jaarbasis een slordig miljard euro aan subsidie schenkt aan -u raadt het al - tabaksboeren! De onenigheid die over dit dossier reeds lange tijd bestaat in de Unie is op zichzelf al brevet van onvermogen dat vandaag liever niet aan Ierland getoond moet worden.
Het valt aan niemand uit te leggen dat Europa regels opstelt waar geen enkel afzonderlijke lidstaat ooit uit eigen beweging op zou komen - bekende voorbeelden zijn natuurlijk de kromming van komkommers en bananen. Maar nog minder valt te verklaren hoe Europa zich aan de ene zijde zo paternalistisch op durft te stellen dat zij reclame voor roken verbiedt, terwijl zij aan de andere kant de productie van het product met subsidies ondersteund!
Kritiekloze voorstanders van Europa spreken vaak over gebrek aan kennis onder burgers. Wellicht terecht constateren zij dat Europese verkiezingen en referenda geen afspiegeling zijn van Europese belangen, maar van interne politieke verhoudingen. Kiezers stemmen niet op Brussel, maar op Den Haag, Londen, Rome of Dublin. Ik kan vandaag alleen maar hopen dat zij gelijk hebben, want als de Ieren moeten kiezen voor deze kant van Europa, houd ik mijn hart vast.
Ik ben voorstander van Europese samenwerking als die de vrije markt helpt garanderen. Maar hoe moet ik aan een Ier uitleggen dat hij toch echt zou moeten stemmen vóór een Europa dat er enerzijds alles aan doet sigaretten uit te bannen terwijl het anderzijds tabaksboeren subsidieert?